 
portfolio /
blog /
experimenten /
profiel /
publiciteit /
shop /
contact | ||
J.H. MoesmanDe Utrechtse surrealist J.H. Moesman (1909-1988) laat behalve een klein, hoogwaardig oeuvre aan schilderijen, tekeningen en essays een unicum in de moderne Utrechtse beeldende kunst na: een zelf ontworpen lettertype, de Petronius.  'Op engelvoeten' | 1975 Moesman, die ook een begenadigd kalligraaf was, vond schrijfletters mooier dan drukletters. De Petronius heeft dan ook de uitstraling van een gekalligrafeerde letter. Voor het ontwerp van de Petronius - de naam is een eerbetoon aan de Romeinse auteur Gaius Petronius Arbiter, die leefde in de 1ste eeuw na Christus en aan wie de schelmenroman Satyricon wordt toegeschreven - bestudeerde Moesman de Golden Type van William Morris (1834-1896). Morris baseerde zijn letter weer op een drukletter uit de Italiaanse Renaissance van Nicolas Jenson (ca.1420-1480). Moesman maakte voor de Petronius een romein, een cursief en een smal en een set initialen.  Letterbakje | 1975 | Bavo van Rossum De Petronius is, aldus recent opgedoken informatie van drukker en typograaf Bavo van Rossum, nooit in productie genomen en daarom is er ook nooit een loodzetsel van gemaakt. Wie goed zoekt kan echter antiquarisch nog een letterproef vinden: het boekje 'Op engelvoeten' uit 1975, in zeer beperkte oplage uitgegeven door Brumes Blondes. Uitgever Laurens van Krevelen was niet alleen zo vriendelijk om een puntgaaf exemplaar van het boekje ter beschikking te stellen, maar ook om contact op te nemen met de erven Moesman en exclusieve toestemming voor gebruikt van de letter door het Utrechts Dichtersgilde (UDG) te verkrijgen (de hoop bestaat dat de erven bereid zijn om een breder gebruik van de letter toe te staan, uiteraard tegen passende voorwaarden als de verplichting tot naamsvermelding en het ontvangen van mogelijke inkomsten die zijn verbonden aan toekomstig gebruik van de letter). Vanaf dat moment ging het snel: van de letterproef werd een hoogwaardige scan gemaakt door een specialist van de Utrechtse Universiteitsbibliotheek op de Uithof, en deze scan vorm de basis van een herinterpretatie van de oorspronkelijke letter door Autobahn, die onmiddellijk bereid waren om in het project te stappen - te meer daar zij al van plan waren om een specifiek Utrechts lettertype te ontwikkelen voor gebruik in de openbare ruimte, zoals Amsterdam zijn specifieke bruggenlettertype heeft.  Aan het werk in het Meermanno | Interview door Abdelkader Benali | Eerste schetsen Autobahn is op dit moment druk bezig met het digitaliseren van de romein van de Petronius tot een font dat op elke computer gebruikt kan worden. Daarbij komen we het probleem tegen dat zelfs de meest hoogwaardige scan van de letterproef 'Op engelvoeten' nog te veel ruimte laat voor interpretatie, omdat de proef niet op glad papier is verschenen. Inmiddels zijn er vijf exemplaren van de letterproef opgedoken, waarvan de scans over elkaar heen worden gelegd om tot de meest natuurgetrouwe interpretatie van de letter te komen, en is er een schonere versie van de letterproef beschikbaar gesteld door Bavo van Rossum. Digitaliseren komt dus in belangrijke mate neer op restaureren. Dit is een dermate bijzondere benadering dat de NPS al bij Autobahn is komen filmen voor een item in het nieuwe cultuurprogramma 'Benali met boeken', voorjaar 2010. Als alles gaat zoals gepland, zou de romein van de Petronius eind december gereed zijn.  Alle lettertekens | 2009  Het doel Uiteindelijk is onze wens om de Petronius terug te gegeven aan de wereld. Dat zou kunnen gebeuren door middel van een herdruk in facsimile van de oorspronkelijke letterproef, gevolgd door een nieuwe letterproef met nieuwe gedichten van het Utrechts Dichters Gilde en nieuw proza van bekende Utrechtse auteurs als Manon Uphoff, Ronald Giphart en Arthur Japin, gezet in de nieuwe Petronius. Ook zou er een korte ontstaansgeschiedenis van de letter moeten worden geschreven, met bijdragen van alle mensen die een rol speelden bij het ontstaan van de letter, zoals Bavo van Rossum, Laurens van Krevelen en wellicht de erven Moesman. Voor deze publicatie, die ergens in 2010 zou moeten verschijnen, zal contact worden gezocht met het Centraal Museum in Utrecht en het Meermanno Museum in Den Haag. De volgende fase Aangezien Moesman de Petronius ontworpen heeft zonder accenttekens, zullen wij die zelf moeten ontwerpen. De accent aigu, accent grave en tremateken zullen worden toegevoegd aan het font. Ook het @-teken, welke door Ray Tomlinson bedacht is na de dood van Moesman, mag tegenwoordig niet ontbreken. Dat betekent dat wij een geheel nieuw karakter zullen moeten gaan tekenen vanuit de gedachte en handschrift van Moesman. Ingmar Heytze Bavo van Rossum Meermanno Museum | ||
 | Autobahn 2010 | |